Để không bị xử phạt vi phạm hành chính người dân cần nắm rõ một số lỗi khi xây dựng nhà ở thường mắc phải sau đây
Giấy phép xây dựng là gì?
Giấy phép xây dựng chính là một loại giấy do cơ quan có thẩm quyền của nhà nước cấp cho người dân khi muốn xây nhà, cải tạo cơi nới hay di rời nhà ở... mọi sự thay đổi trong thiết kế xây dựng cần phải được cấp phép và phê duyệt.

Xây dựng nhà ở cần có giấy phép xây dựng
Với những người cố tình làm sai không xin phép hoặc làm sai so với giấy phép xây dựng làm ảnh hưởng tới cảnh quan môi trường xung quanh sẽ bị xử phạt nặng. Trong đó, có 4 trường hợp xây nhà dưới đây sẽ bị xử phạt nặng có trường hợp lên tới 120 triệu.
Những trường hợp xây nhà sai phép bị xử phạt lên tới 120 triệu đồng
4 trường hợp phải tháo dỡ nhà và xử phạt hành chính
Xây dựng không phép
Khoản 7 Điều 16 Nghị định 16/2022/NĐ-CP quy định mức xử phạt đối với hành vi tổ chức thi công xây dựng nhà ở không có giấy phép xây dựng mà theo quy định phải có giấy phép như sau:
- Phạt tiền từ 60 - 80 triệu đồng đối với xây dựng nhà ở riêng lẻ.
- Phạt tiền từ 80 - 100 triệu đồng đối với xây dựng nhà ở riêng lẻ trong khu bảo tồn, khu di tích lịch sử - văn hóa hoặc công trình xây dựng khác.
Xây dựng nhà ở sai phép
Căn cứ khoản 6 Điều 16 Nghị định 16/2022/NĐ-CP, mức xử phạt đối với hành vi xây dựng sai nội dung giấy phép xây dựng được cấp đối với trường hợp cấp giấy phép xây dựng mới như sau:
- Phạt tiền từ 30 - 40 triệu đồng đối với xây dựng nhà ở riêng lẻ.
- Phạt tiền từ 50 - 70 triệu đồng đối với xây dựng nhà ở riêng lẻ trong khu bảo tồn, khu di tích lịch sử - văn hóa hoặc công trình xây dựng khác.
Khi sửa chữa, cải tạo
Khoản 4 Điều 16 Nghị định 16/2022/NĐ-CP quy định mức xử phạt đối với hành vi xây dựng sai nội dung giấy phép xây dựng được cấp đối với trường hợp cấp phép sửa chữa, cải tạo, di dời công trình và giấy phép xây dựng có thời hạn như sau:
- Phạt tiền từ 15 - 20 triệu đồng đối với xây dựng nhà ở riêng lẻ.
- Phạt tiền từ 25 - 30 triệu đồng đối với xây dựng nhà ở riêng lẻ trong khu bảo tồn, khu di tích lịch sử - văn hóa hoặc công trình xây dựng khác.
Cơi nới, lấn chiếm diện tích, lấn chiếm không gian
Khoản 10 Điều 16 Nghị định 16/2022/NĐ -CP quy định mức xử phạt đối với hành vi xây dựng cơi nới, lấn chiếm diện tích, lấn chiếm không gian đang được quản lý, sử dụng hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác hoặc của khu vực công cộng, khu vực sử dụng chung như sau:
- Phạt tiền từ 80 - 100 triệu đồng đối với xây dựng nhà ở riêng lẻ.
- Phạt tiền từ 100 - 120 triệu đồng đối với xây dựng nhà ở riêng lẻ trong khu bảo tồn, khu di tích lịch sử - văn hóa hoặc công trình xây dựng khác.

Cơi nới, lấn chiếm diện tích, lấn chiếm không gian sẽ bị tháo dỡ và phải nộp phạt theo quy định
Ngoài ra, khi thi công xây dựng nhà ở cần chú ý không được để vật liệu xây dựng rơi xuống khu vực xung quanh
Đây là một trong những hành vi bị cấm theo quy định tại khoản 1 Điều 16 Nghị định 16/2022/NĐ-CP. Cụ thể, nếu xây nhà không che chắn hoặc có che chắn nhưng để rơi vãi vật liệu xây dựng xuống các khu vực xung quanh hoặc để vật liệu xây dựng không đúng nơi quy định thì sẽ bị phạt như sau:
- Khi xây nhà ở riêng lẻ hoặc công trình xây dựng khác: Phạt tiền từ 03 - 05 triệu đồng.
- Khi xây dựng công trình có yêu cầu phải lập báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng hoặc báo cáo kinh tế, kỹ thuật đầu tư xây dựng: Phạt tiền từ 15 - 20 triệu đồng.
Từ năm nay: Xây nhà phải cách đường bao nhiêu mét mới hợp pháp, không bị phạt?
Khi xây nhà người dân phải cách đường bao nhiêu mét mới hợp pháp, không bị xử phạt, hãy cùng tìm hiểu nội dung sau đây.
Tùy thuộc vào bề rộng đường tiếp giáp với lô đất xây dựng nhà ở và chiều cao nhà ở mà người dân phải xây nhà cách đường từ 0 – 06m.
Và để trả lời được câu hỏi xây nhà phải cách đường bao nhiêu mét, chúng ta phải tìm hiểu về khoảng lùi trong xây dựng nhà ở. Cụ thể:
Khoảng lùi là gì?
Theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Quy hoạch xây dựng ban hành kèm theo Thông tư 01/2021/TT-BXD, khoảng lùi là khoảng không gian giữa chỉ giới đường đỏ và chỉ giới xây dựng.
Theo đó, để biết khoảng lùi khi xây dựng nhà ở là bao nhiêu thì người dân cần biết được chỉ giới đường đỏ và chỉ giới xây dựng, cụ thể:
– Chỉ giới đường đỏ là đường ranh giới được xác định trên bản đồ quy hoạch và thực địa để phân định ranh giới giữa phần đất được xây dựng công trình và phần đất được dành cho đường giao thông hoặc công trình hạ tầng kỹ thuật, không gian công cộng khác.
– Chỉ giới xây dựng là đường ranh giới được xác định trên bản đồ quy hoạch và thực địa để phân định ranh giới giữa phần đất cho phép xây dựng công trình (phần nổi và phần ngầm) và phần đất lưu không.
Chỉ giới đường đỏ, chỉ giới xây dựng và khoảng lùi được mô phỏng qua hình ảnh sau:
Khoảng lùi của công trình là bao nhiêu?
Cũng theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Quy hoạch xây dựng ban hành kèm theo Thông tư 01/2021/TT-BXD, khoảng lùi của công trình được quy định cụ thể như sau:
– Khoảng lùi của các công trình tiếp giáp với đường giao thông (đối với đường giao thông cấp khu vực trở lên) được quy định tại đồ án quy hoạch chi tiết và thiết kế đô thị, nhưng phải thỏa mãn quy định về khoảng lùi tối thiểu.
– Đối với tổ hợp công trình bao gồm phần đế công trình và tháp cao phía trên thì các quy định về khoảng lùi công trình được áp dụng riêng đối với phần đế công trình và đối với phần tháp cao phía trên theo chiều cao tương ứng của mỗi phần.
Bảng: Quy định khoảng lùi tối thiểu (m) của các công trình theo bề rộng đường (giới hạn bởi các chỉ giới đường đỏ) và chiều cao xây dựng công trình
Lưu ý: Quy định về khoảng lùi công trình trên các tuyến đường
Trong trường hợp do đặc thù hiện trạng của khu vực quy hoạch không đáp ứng được yêu cầu về khoảng lùi theo quy định tại bảng trên thì khoảng lùi do đồ án quy hoạch hoặc thiết kế đô thị xác định nhưng phải đảm bảo có sự thống nhất trong tổ chức không gian trên tuyến phố hoặc một đoạn phố.
Tóm lại, tùy thuộc vào bề rộng đường tiếp giáp với lô đất xây dựng nhà ở và chiều cao nhà ở mà có khoảng lùi khác nhau (khoảng cách với lề đường là khác nhau). Nếu nhà ở xây dựng mà có chiều cao bằng hoặc thấp hơn 19m thì được phép xây dựng sát chỉ giới đường đỏ.
Phạt tới 100 triệu đồng nếu vi phạm chỉ giới xây dựng
* Mức phạt tiền
Mức phạt đối với hành vi này được quy định tại điểm a khoản 9 Điều 16 Nghị định 16/2022/NĐ-CP như sau:
” 9. Xử phạt đối với hành vi xây dựng không đúng quy hoạch xây dựng, quy hoạch đô thị được duyệt như sau:
a) Phạt tiền từ 80.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng đối với xây dựng nhà ở riêng lẻ;”
Đây là mức phạt vi phạm đối với tổ chức, mức phạt đối với cá nhân sẽ bằng 1/2 mức phạt của tổ chức.
Theo đó, trường hợp vi phạm chỉ giới xây dựng (không đúng quy hoạch xây dựng) sẽ bị phạt tiền từ 40 – 50 triệu đồng (đối với cá nhân), 80 – 100 triệu đồng (đối với tổ chức).
* Biện pháp khắc phục hậu quả
Căn cứ điểm c khoản 15 Điều 16 Nghị định 16/2022/NĐ-CP, ngoài việc bị phạt tiền thì xây dựng công trình vi phạm chỉ giới xây dựng sẽ buộc phải tháo dỡ công trình, phần công trình xây dựng vi phạm. Hay nói cách khác, người dân sẽ không được điều chỉnh giấy phép xây dựng để hợp thức hóa phần xây lấn chỉ giới xây dựng.
Kết luận: Trên đây là quy định giải đáp thắc mắc về việc xây nhà phải cách đường bao nhiêu mét mới hợp pháp. Theo đó, tùy thuộc vào bề rộng đường tiếp giáp với lô đất xây dựng nhà ở và chiều cao nhà ở mà có khoảng lùi khác nhau, dao động từ 0 – 06m (xem chi tiết tại bảng trên).



